دیروز گوگل آنالیتیکس حساب کاربرها و کسبوکارهای ایرانی رو بدون اطلاع قبلی بن کرد.
مدتی بود میخواستم در مورد حریم خصوصی در اینترنت، چه برای کاربر مصرفکننده و چه برای کسبوکارها بنویسم. بن شدن گوگل آنالیتیکس شاید نقطهٔ شروع خوبی براش باشه.
گوگل آنالتیکس و حریم خصوصی (privacy)
قبل از خوندن ادامهٔ نوشته، چند ثانیه فکر کنید که گوگل آنالیتیکس به چه شکل میتونه حریم خصوصی کاربرهای کسبوکارتون رو به خطر بندازه؟
طبق آمارهای اخیر، حدود ۵۰ درصد وبسایتها از گوگل آنالیتیکس استفاده میکنن. هدف بیشتر این وبسایتها برای استفاده از این ابزار، موارد خیلی ساده و ابتداییه. مثل این که صفحات مختلف چقدر بازدید داشته و کاربرها از چه منابعی سایت رو پیدا کردن و واردش شدن.
تا اینجا همه چیز ساده و واضحه. اما اگر زاویه دیدمون رو از روی وبسایتها برداریم و با عینک گوگل مسئله رو ببینیم اوضاع مقداری فرق میکنه. از سمت گوگل، آنالیتیکس یک ابزار بسیار قوی برای تحلیل رفتار کاربرهای اینترنته. این که یک کاربر چه ساعاتی از شبانهروز چه وبسایتهایی رو باز میکنه و توی هر کدوم چقدر وقت میگذرونه. گوگل به همهٔ اطلاعات مهم دیگر این کاربر مثل ایمیل، هویت و محل جغرافیایی هم دسترسی داره. سادهترین کاربرد این دادهها برای گوگل، بهبود کیفیت سرویسهای دیگهاش، مثل گوگل ادز و یوتیوبه. اما تاریخ نشون داده که ذخیرهٔ همچین دادههایی در نهایت فقط به بهبود تجربهٔ کاربر منتج نمیشه و استفادههای نامطلوب هم میشه ازش کرد. حتی اگر نیت شرکت مثبت هم باشه، باز ممکنه دادهها لیک شه و به دست افراد مخرب بیفته. به خاطر این موارد، همواره دغدغهٔ حریم خصوصی گوگل آنالیتیکس مطرح بوده.
راه حل جایگزین
اگر کسب و کاری دارید و حریم خصوصی کاربرهاتون براتون مهمه، یک راه حل جایگزین استفاده از ابزارهاییه که امکان اجرا بر روی سرور شخصی خودتون رو دارن (self hosted). به کمک این ابزارها، اطلاعات کاربرهاتون در سرورهای خودتون باقی میمونن. این ابزارها هم معمولاً GDPR رو بسیار بهتر رعایت کردن و هم بعضاً تا ۱۰۰ برابر سبکتر و سریعتر هستن و در نهایت تجربهٔ بهتری رو به کاربرهاتون میده. برای نمونه میتونید نگاهی به Plausible، Matomo, umami, PostHog بیندازید.
خوشحال میشم این پست رو برای افرادی که دغدغهٔ این موضوع رو دارن و یا از گوگل آنالیتیکس استفاده میکنن بفرستید. همچنین اگر نظری روی موضوع دارید حتماً برام بنویسید.
این نوشته رو اول در کانال تلگرام منتشر کردم. اگر دوست دارید نوشتههای بعدی رو زودتر بخونید، پیشنهاد میکنم عضو کانال بشید.